Telefon z zapytaniem o zgodę na marketing bezpośredni jest dopuszczalny (art. 172 prawa telekomunikacyjnego).

W celu ochrony przed niechcianym marketingiem ustawodawca wprowadził zakaz używania telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego. Zakaz ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Istnieje tylko wtedy, gdy abonent lub użytkownik końcowy nie wyraził uprzednio zgody na prowadzenie w stosunku do niego takich działań marketingowych (art. 172 prawa telekomunikacyjnego).

Nie jest natomiast sprzeczne z art. 172 prawa telekomunikacyjnego wykonywanie połączeń na losowo wybrane numery abonentów bez ich zgody w celu ustalenia czy wyrażają oni zgodę na kontakt telefoniczny w celu prowadzenia marketingu bezpośredniego. Takie stanowisko wynika z wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 stycznia 2019 roku (sygn. akt. IV Ca 1873/16).

W sprawie prawomocnie zakończonej przywołanym wyrokiem, Powód wniósł o zasądzenie od Strony pozwanej kwoty 1000 zł tytułem zadośćuczynienia za nieruszenie jego dóbr osobistych w zakresie prawa do prywatności, spokoju i niezakłóconego odpoczynku poprzez wykonywanie w dniach 24 stycznia 2015 roku, 19 lutego 2015 roku oraz 19 marca 2015 roku na numer telefonu Powoda bez jego zgody połączeń zmierzających do przedstawienia ofert marketingowych.

W ocenie Sądu, Stronie pozwanej nie można było zarzucić bezprawnego naruszenia zakazu kontaktu telefonicznego wyrażonego w art. 172 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego. Strona pozwana bowiem najpierw dzwoniła do losowo wybranego abonenta w celu ustalenia czy wyraża on zgodę na kontakt telefoniczny w celu marketingu bezpośredniego, a dopiero po wyrażeniu zgody Strona pozwana prowadziła w stosunku do abonentów czynności polegające na marketingu bezpośrednim. W przypadku braku zgody, pracownik Strony pozwanej przerywał połączenie. W ocenie Sądu, takie działanie nie jest sprzeczne z art. 172 prawa telekomunikacyjnego. Zdaniem Sądu, wyrażony w art. 172 prawa telekomunikacyjnego zakaz powinien być, zgodnie z zasadą proporcjonalności, interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający – zwłaszcza z uwagi na fakt, że przedmiotowy zakaz dotyczy zarówno abonentów będących konsumentami, jak również przedsiębiorców. W ocenie Sądu, gdyby ustawodawca chciał zakazać kontaktu z abonentem w sposób całkowity, to zrezygnowałby z wprowadzania przesłanki dotyczącej celowości kontaktu.

Podobne stanowisko wyraził kiedyś Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, podnosząc że „wyrażenie przez abonenta lub użytkownika końcowego uprzedniej zgody na prowadzenie marketingu bezpośredniego przy użyciu telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących będzie miało miejsce wówczas, gdy abonent lub użytkownik końcowy złożył oświadczenie o przedmiotowej zgodzie przed skierowaniem do niego informacji handlowej. W świetle powyższego za dopuszczalne należałoby uznać uzyskanie wspomnianej zgody w rozmowie telefonicznej, a następnie kontynuowanie tej rozmowy w celu przedstawienia oferty”.

Niewątpliwie w opisywanym orzeczeniu przedstawiono rozsądne podejście, które pozwala realizować założenia biznesowe przedsiębiorców. Oczywiście działalność marketingowa powinna być wykonywana głównie z uwzględnieniem interesu abonenta, dlatego też przedsiębiorca powinien bezwzględnie zaniechać próby prowadzenia działań o charakterze marketingu bezpośredniego w przypadku odmowy wyrażenia zgody na przedstawianie oferty lub złożenia sprzeciwu w stosunku do przetwarzania danych w tym celu przez abonenta. Należy również pamiętać aby przed pozyskaniem stosownej zgody unikać zachwalania swoich produktów lub usług – takie działanie w praktyce bywa kwestionowane (przykładowo przez Prezesa UOKiK w przypadku sprawy Netia S.A.). Zapytanie o zgodę powinno być wyrażone w sposób możliwie neutralny.

Jakkolwiek stanowisko Sądu Okręgowego nie jest ugruntowane w orzecznictwie i pojawiają się poglądy odmienne, tak niewątpliwie przedstawiony przez sąd pogląd odpowiada realiom obrotu gospodarczego i wywołuje obecnie duży entuzjazm w branży marketingowej. Podmioty prowadzące działalność telemarketingową powinny jednak wykonywać swoje działania również z uwzględnieniem norm regulujących zasady ochrony danych osobowych. Przypomnieć jednak należy, że w świetle przepisów RODO, marketing bez zgody na przetwarzanie danych osobowych w konkretnych przypadkach jest dopuszczalny.

Daniel Trędkiewicz
Aplikant radcowski
daniel.tredkiewicz@forystek.pl